Wanneer je lange tijd vanuit overleving leeft, voelt dat op een gegeven moment niet meer als overleven. Het voelt als wie je bent.
Vaak heb je niet eens meer door hoe je voortdurend ergens mee bezig bent. Met wat er is gebeurd, wat er kan gebeuren, wat je misschien kunt voorkomen, wat je anders had kunnen doen… Altijd alert op je omgeving, op anderen, op interacties. Je hoofd staat altijd aan. Er is altijd wel iets wat je bezighoudt.
Je bent misschien moe, voelt je gespannen, wat afwezig...
Misschien merk je dat je je minder goed kunt concentreren, dingen vergeet of soms gewoon niet meer helder kunt denken. Je hoofd kan ontzettend vol zijn en tegelijkertijd kan het voelen alsof er bijna niets meer binnenkomt.
Misschien slaap je slecht, word je moe wakker, kun je steeds minder hebben of merk je dat je lichaam voortdurend gespannen is. Misschien schrik je snel van onverwachte geluiden of ervaar je lichamelijke klachten waar je maar niet vanaf komt.
Sommige mensen herkennen brain fog. Anderen zijn misschien al eens volledig opgebrand geraakt en in burn-out terechtgekomen.
Alsof er nooit werkelijk even rust is.
Ondertussen blijf je je van alles aantrekken. Van anderen, van wat er om je heen gebeurt. Wat mensen van je vinden, van je verwachten of nodig hebben...
En zelfs wanneer het van buiten even rustig lijkt, blijft er vanbinnen altijd wel iets in beweging wat je bezighoudt. Wat iemand zei. Hoe iemand reageerde. Of je iets verkeerd hebt gedaan. Wat iemand van je vindt, van je verwacht of misschien van je nodig heeft.
Je probeert met alles rekening te houden. Het goed te doen. Niemand teleur te stellen. Misschien pas je je aan zonder dat je dat zelf nog werkelijk doorhebt.
En zelfs wanneer je denkt dat je het goed hebt gedaan, kan één reactie, één opmerking of één afwijzing genoeg zijn om daar weer aan te twijfelen.
Alsof het nooit goed genoeg is. En als het dat wel is, duurt dat meestal kort tot het volgende moment zich alweer aandient...
Er gebeurt vaak veel en van alles tegelijk. En tussendoor, wanneer het óf te veel wordt óf juist te rustig is, ga je iets doen. Je gaat bewegen. Jezelf ergens mee bezighouden, wat dat dan ook is…
Vaak weet je niet eens meer hoe het is om niet voortdurend ergens mee bezig te zijn.
Je bent moe, maar je gaat door. En ergens voel je vaak allang dat iets niet goed is.
Je kunt heel goed voelen dat iets niet klopt. Soms weet je ook heel goed wat niet goed voor je is.
En toch kan het op het moment zelf heel anders gaan dan je vooraf dacht of wilde.
Misschien weet je heel goed waar je grens ligt, maar krijg je hem op het moment zelf niet uitgesproken. Of je spreekt hem wel uit en iemand gaat er gewoon overheen. Er ontstaat discussie, iemand wordt boos of ineens ben jij degene die moet uitleggen waarom je die grens überhaupt hebt. En voor je het weet ben je niet meer bezig met wat voor jou niet goed voelde, maar met de reactie van de ander.
Misschien voel je heel duidelijk dat iets niet klopt. Je weet wat je hebt gezien, gehoord of ervaren en toch kun je daar steeds meer aan gaan twijfelen wanneer iemand blijft zeggen dat het anders is.
Misschien probeer je er iets over te zeggen en wordt het ontkend. Omgedraaid. Er wordt overheen gegaan. Je wordt niet geloofd.
Of je weet vooraf precies wat je wilt zeggen en wanneer je tegenover iemand staat, krijg je het niet meer uit je mond.
Soms weet je heel goed welke keuze je wilt maken en kom je er toch niet toe. Of je maakt hem wel en daarna begint de twijfel. Of het wel de juiste keuze was. Of je toch niet iets anders had moeten doen.
Dit zijn maar een paar voorbeelden van hoe dat er in het dagelijks leven uit kan zien.
Misschien speelt er in jouw leven nog veel meer. Met een partner of ex-partner.
Manipulatie. Controle. Intimidatie. Psychische of fysieke mishandeling. Seksueel geweld. Bedreiging. Stalking. Financieel misbruik. Misschien zit je daar nog middenin. Misschien ben je weggegaan, maar houdt het daarmee niet op.
Er kan een scheiding of vechtscheiding spelen. Rechtszaken. Een ex-partner die blijft dreigen, controleren of contact blijft zoeken. Familie die zich ermee bemoeit of partij kiest.
Misschien weet je allang dat je weg wilt, maar is weggaan helemaal niet zo eenvoudig. Je kunt financieel afhankelijk zijn. Niet weten waar je naartoe moet. Bang zijn voor wat er gebeurt wanneer je vertrekt.
Er kunnen kinderen bij betrokken zijn en alles wat je besluit heeft ook gevolgen voor hen.
Misschien weet je zelfs dat de situatie juist kan escaleren wanneer je probeert weg te gaan.
Misschien probeer je al heel lang duidelijk te maken wat er gebeurt en word je niet geloofd. Of zien mensen om je heen, hulpverlening of instanties niet wat jij iedere dag meemaakt.
En misschien is het jaren geleden. Is die persoon allang uit je leven en merk je hoeveel van wat er is gebeurd je nog steeds bezighoudt.
Ook binnen je eigen familie kan dit nog steeds spelen, hoe volwassen je inmiddels ook bent.
Misschien zie je allang hoe bepaalde dingen binnen je familie gaan. Wie er altijd bepaalt. Wie er belt wanneer er iets nodig is. Wie verwacht dat jij klaarstaat, zorg draagt of iets oplost.
Je kunt precies zien wat er gebeurt en toch merken dat je er opnieuw in meegaat. Dat je toch weer helpt, toegeeft, jezelf weer gaat uitleggen of schuldgevoel krijgt wanneer je niet doet wat er van je wordt verwacht.
En aan de buitenkant hoeft iemand daar helemaal niet zoveel van te zien. Je staat op. Je gaat naar je werk. Zorgt voor de kinderen. Doet boodschappen, het huishouden en houdt alles draaiende. Juist doordat je blijft doorgaan, kan het voor de mensen om je heen én voor jezelf heel lang lijken alsof het allemaal nog wel gaat.
Ondertussen heb je misschien allang hulp gezocht.
Misschien ben je naar je huisarts gegaan. Heb je gesproken met psychologen, therapeuten of andere hulpverleners. Misschien heb je therapieën gevolgd, medicatie gekregen of verschillende diagnoses gehad.
Misschien ben je zelf verder gaan zoeken. Boeken gaan lezen. Podcasts gaan luisteren. Cursussen, opleidingen of methoden gaan volgen. Misschien heeft het je ook geholpen. Ben je dingen gaan begrijpen die je daarvoor niet begreep. Ben je jezelf, je geschiedenis of bepaalde patronen anders gaan zien.
En toch loop je nog steeds vast. Ergens merk je dat er nog altijd geen blijvende verandering is.
Je kunt ontzettend veel weten en begrijpen, terwijl je nog steeds vanuit overleving leeft.
Zolang overleving de staat blijft van waaruit je leeft, blijft dat ook het vertrekpunt van waaruit je probeert verder te komen.
