Je kunt je hele leven vanuit overleving leven zonder dat je daar zelf ook maar enig idee van hebt. Voor jou voelt het gewoon als wie je bent.
En hoeveel mensen staan er eigenlijk bij stil dat wat ze altijd als hun karakter of persoonlijkheid hebben gezien, misschien helemaal niet zo vanzelfsprekend is?
Misschien denk je dat je nu eenmaal iemand bent die veel nadenkt, graag alles onder controle houdt, moeilijk beslissingen neemt of juist het liefst alles zelf doet.
En ondertussen kan er onder dat alles ontzettend veel angst, onzekerheid en innerlijke onveiligheid zitten. Zonder dat je jezelf ook maar enigszins als een angstig of onzeker iemand ervaart.
Je bent misschien zo gewend om vooruit te denken, rekening te houden met anderen of alles zelf op te lossen, dat je er niet eens meer bij stilstaat.
Je ziet wat er nodig is. Denkt alvast een paar stappen verder. Bent misschien al bezig met wat er straks moet gebeuren, terwijl niemand iets van je vraagt.
Of je bent voortdurend aan het inschatten hoe iemand zal reageren. Je hebt nog niets gezegd en in je hoofd is het gesprek al begonnen. Je hebt ergens een beslissing over genomen en na één opmerking van iemand anders begin je toch weer te twijfelen.
En soms merk je pas achteraf wat je zelf eigenlijk wilde. Je hebt alweer ja gezegd, iets op je genomen of je aangepast. Op het moment zelf voelde dat misschien heel vanzelfsprekend. En later denk je: waarom heb ik dat eigenlijk gedaan? Ik wilde het helemaal niet.
En iemand anders gaat juist helemaal zijn eigen gang. Ik bepaal het zelf wel. Ik heb niemand nodig. Je laat niemand dichtbij genoeg komen om zich ergens mee te bemoeien. Wat er in jou gebeurt, houd je bij jezelf. Ook dat kan voelen als wie je bent.
En misschien sta je er helemaal niet bij stil hoeveel je ondertussen bezig bent met wat er om je heen gebeurt. Wat je allemaal inschat, probeert te voorkomen, opvangt of juist buitenhoudt. Voor jou is dat zo gewoon geworden.
Maar ondertussen merk je misschien wel dat bepaalde dingen in je leven niet lekker lopen. Dat je steeds weer tegen hetzelfde aanloopt. In je relaties, in hoe je met anderen omgaat of in hoe je op bepaalde dingen reageert.
Misschien blijf je maar nadenken, dingen overdenken, piekeren of twijfelen. Kom je moeilijk tot rust of ga je steeds weer over je eigen grenzen heen.
En dus ga je met jezelf aan de slag. Misschien ben je daar al jarenlang mee bezig. Je kijkt naar jezelf en probeert dingen te begrijpen. Je blijft zoeken, uitpluizen en analyseren.
Je kunt daarin ontzettend veel over jezelf ontdekken. En toch kan dat allemaal nog vanuit overleving gebeuren.
En dat terwijl je misschien juist ontzettend graag wilt veranderen. Je staat ervoor open, hebt al zoveel gedaan en bent bereid om naar jezelf te kijken.
Maar zodra je dichterbij komt bij wat er vanbinnen nog allemaal leeft, kan de angst alweer oplopen. En voor je het weet ben je met iets anders bezig. Nog iets wat je eerst wilt begrijpen. Iets wat je verder moet uitzoeken. Je stelt iets uit, zoekt afleiding of hebt ineens allerlei andere dingen die je aandacht vragen.
En ondertussen heb je misschien helemaal niet door dat je alweer wegbeweegt van wat er net dichterbij kwam.
Voor jou voelt het nog steeds alsof je met jezelf bezig bent. Je wilt het ook werkelijk anders. Je doet je best en blijft zoeken.
Maar zo kun je jarenlang bezig zijn, steeds weer nieuwe dingen over jezelf ontdekken en ondertussen toch binnen diezelfde overleving blijven bewegen.
Dat kan ontzettend vermoeiend zijn. Frustrerend ook. Je doet zoveel en toch kom je steeds weer op dezelfde plek uit.
En hoeveel mensen leven er op deze manier, zonder zelf te weten dat ze vanuit overleving leven? Zonder dat iemand hen daar ooit op heeft gewezen?
Ondertussen gaat er ongemerkt zoveel aandacht en energie naar overleven, dat je nauwelijks toekomt aan het ontdekken hoe het eigenlijk is om vanuit jezelf te leven.
Misschien weet je heel goed wat je kunt. Waar anderen je voor vragen. Waar je goed in bent geworden. Maar hoeveel van jezelf heb je eigenlijk kunnen ontdekken? Hoeveel kwaliteiten hebben nog nauwelijks de ruimte gekregen om zich verder te ontwikkelen?
En dat is zo zonde. Vooral omdat dat niet zo hoeft te blijven.
Wanneer je al jarenlang vanuit overleving leeft, is dat ook wat vertrouwd voor je is geworden. Zelfs wanneer je daar ontzettend veel last van hebt.
En dan kun je nog zo graag iets anders willen. Je kunt begrijpen waarom je steeds op dezelfde manier reageert, weten waar het vandaan komt en jezelf voornemen om het de volgende keer anders te doen.
Maar op het moment zelf merk je misschien dat het helemaal niet zo eenvoudig is. Je voelt de spanning oplopen, je gedachten schieten alle kanten op en voor je het weet reageer je alweer zoals je dat altijd hebt gedaan.
Je wilt het werkelijk anders, maar vanbinnen is er nog zoveel onrust en onveiligheid dat je nauwelijks ruimte ervaart om bij jezelf te blijven.
En juist daarom is het zo belangrijk dat er eerst meer rust en veiligheid in jezelf kan ontstaan. Dat je niet steeds opnieuw overspoeld raakt door wat er in jou gebeurt, maar langzaam leert om daarbij aanwezig te blijven.
En daarin kan het ontzettend veel betekenen wanneer er iemand bij je is die zelf rustig en aanwezig kan blijven. Iemand bij wie je niet alles alleen hoeft op te vangen en bij wie je lichaam langzaam kan ervaren dat het niet voortdurend op zijn hoede hoeft te zijn.
Van daaruit kan er steeds meer ruimte ontstaan om zelf bij je gevoelens te blijven, ook wanneer iets moeilijk of spannend wordt. En daarmee ontstaat er ook ruimte om jezelf steeds verder te ontdekken.
Misschien weet je helemaal niet zo goed wat je zelf eigenlijk leuk vindt. Waar je blij van wordt. Waar je nieuwsgierig naar bent.
Je bent zo gewend om aan te voelen wat er nodig is. Wat er moet gebeuren. Wat anderen van je verwachten. En daar kun je ontzettend goed in zijn.
Maar heb je er eigenlijk weleens bij stilgestaan wat je zelf allemaal zou willen proberen of ontdekken?
Want hoeveel zou er nog te ontdekken zijn wanneer je steeds meer vanuit jezelf kunt gaan voelen waar je plezier in hebt? Waar je nieuwsgierig naar wordt. Waar je spontaan zin in krijgt.
Misschien krijg je ineens zin om iets te proberen, gewoon omdat het je leuk lijkt. Zonder dat je vooraf hoeft te weten of je er goed in bent.
En wie weet ontdek je iets waar je ontzettend veel plezier in hebt. Iets waarvan je nooit had gedacht dat het bij je zou passen. Of iets wat je vroeger leuk vond en waar je al jaren niets meer mee hebt gedaan.
En misschien ontdek je juist dat bepaalde dingen helemaal niet zo bij je passen als je altijd hebt gedacht.
En hoeveel kwaliteiten heb je misschien nog helemaal niet van jezelf ontdekt? Dingen waar je aanleg voor hebt. Waar je misschien ontzettend goed in blijkt te zijn. Of die je graag verder zou willen ontwikkelen.
Je kunt 40, 50 of 60 jaar zijn en nog zoveel van jezelf te ontdekken hebben. Misschien kom je er wel voor het eerst achter waar je interesses eigenlijk liggen. Welke kanten van jezelf je nog verder zou willen ontwikkelen. Wat je allemaal nog zou willen proberen.
En misschien ontdek je wel iets waar je zoveel plezier in hebt dat je er steeds meer mee wilt doen. Je krijgt je eigen ideeën, wilt daar iets mee gaan doen en merkt dat er mogelijkheden zijn waar je eerder nooit bij hebt stilgestaan.
Zoveel van jezelf wat alsnog ruimte kan krijgen.
En natuurlijk gaat dat veel verder dan alleen ontdekken wat je leuk vindt.
Het gaat ook om voelen wat voor jou klopt. Om je waarheid uit te spreken met mildheid en compassie voor de ander, zonder jezelf daarin te verliezen.
Een ja die werkelijk ja is. Een nee die nee is. Ook wanneer iemand anders daar heel anders over denkt of wanneer iemand teleurgesteld is, iets anders wil of je misschien helemaal niet begrijpt.
Je kunt naar die ander luisteren en ondertussen bij jezelf blijven. Je hoeft niet alles uit te leggen en niet iedereen hoeft het met je eens te zijn.
En misschien verander je zelf ook weleens van gedachten omdat je iets hebt geprobeerd en merkt dat het toch niet bij je past, of omdat je inmiddels iets anders wilt. Dat kan natuurlijk ook gewoon.
Zo krijgt ook alles wat je van jezelf ontdekt steeds meer ruimte in je leven. Je eigen interesses, je eigen keuzes, wat je wel en niet wilt.
En natuurlijk kun je ook vanuit overleving plezier hebben. Je kunt lachen, genieten, verliefd worden en mooie dingen meemaken. Maar hoeveel ben je daar zelf eigenlijk bij aanwezig? Hoeveel van je aandacht gaat ondertussen nog naar alles wat er om je heen gebeurt, wat er straks moet of wat anderen van je vinden?
Hoe zou het eigenlijk zijn om 's ochtends wakker te worden en gewoon zin te hebben in de dag? Zonder dat je hoofd alweer met van alles bezig is. Je ergens op verheugen, een kop koffie drinken en daar echt van genieten. Muziek luisteren, ergens naartoe gaan omdat je daar zin in hebt of gewoon een fijne middag hebben zonder dat er iets moet.
Alleen ergens naartoe gaan en het werkelijk naar je zin hebben. Jezelf kunnen vermaken, ergens ontzettend om kunnen lachen, zonder dat je ondertussen alweer bezig bent met wie je zou kunnen bellen, wat je wilt delen of wie je misschien toch mee had moeten vragen.
Gewoon plezier hebben met jezelf. Iets ondernemen omdat jij het leuk vindt, zonder dat het ergens toe hoeft te leiden.
Een gesprek voeren en daarna gewoon weer verdergaan met je dag, zonder dat je uren later nog bezig bent met wat je hebt gezegd, hoe iemand reageerde of wat diegene misschien van je vindt.
Ook in contact met anderen werkelijk aanwezig kunnen zijn. Genieten van een gesprek, samen lachen, liefhebben en je laten raken. Verdriet voelen wanneer iets verdrietig is, teleurgesteld kunnen zijn, ergens boos over worden, blij zijn of ontroerd raken.
Je kunt iets meemaken en daar ook werkelijk bij aanwezig zijn. Zonder dat je gedachten alweer ergens anders zijn of je voortdurend vooruitloopt op wat er nog moet gebeuren.
En hoeveel plezier kan er eigenlijk in heel gewone dingen zitten? Gewoon ergens zijn, iets doen waar je zin in hebt of juist helemaal niets hoeven.
Plezier hebben, nieuwsgierig zijn, jezelf blijven ontdekken en ontwikkelen. Kunnen liefhebben, lachen, voelen wat je voelt en steeds meer ruimte ervaren om gewoon jezelf te zijn in je eigen leven.
Hoe zonde is het wanneer je een heel leven bezig bent met overleven, terwijl er zoveel meer te leven valt?